| Autori: |
Subjekti: FAIK KONICA |
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
FAIK KONICA
I madhi dhe i paperseritshmi Faik(Dominik)Konica
Faik Konica eshte nje nga personalitetet me ne ze te kultures dhe letersise shqiptare. Prozator dhe poet, publicist dhe estetist, kritik letrar dhe
perkthyes, ai me vepren e tij te shumanshme pasuroi dhe ngriti ne lartesi te reja fjalen shqipe dhe mendimin letrar shqiptar. Njeri me dituri te
madhe, dhe dhunti artistike, mjeshter i holle i gjuhes shqipe, F.Konica ka hyre ne historine e kultures sone kombetare jo vetem si erudit e stilist i
perkryer, por edhe si shkrimtar me vlera te shquara ideoartistike. I lindur ne Konice, me 15 mars 1875 ne nje familje te vjeter feudale mesimet e para
ai i mori ne vendlindje, ne gjuhen turke, arabe dhe greke. Me vone hyri ne liceun perandorak francez te Stambollit per te kryer pastaj shkollen e
mesme ne France. Ndoqi studimet per filozofi ne Dizhon dhe Paris. Fitoi disa konkurse, duke u nderuar me cmime per aftesite e tij intelektuale jo te
zakonta. Me 1912 u diplomua per letersi ne universitetin e Harvardit te SH.B.A. Faik Konica qysh i ri e lidhi jeten me vepren e tij dhe me levizjen
kombetare shqiptare. Pasi boton broshuren "Shqiperia dhe turqit" (1895) ne Paris ai vendoset ne Bruksel (Belgjike), ku nxjerr revisten "Albania", kjo
reviste politiko-kulturore dhe letrare u be organi me i rendesishem e me me autoritet i Rilindjes sone. E botuar ne gjuhen shqipe, frenge dhe
pjeserisht turke, si nje enciklopedi e vertete, ajo propogandoi per vite me radhe (1897-1909) programin e levizjes kombetare shqiptare, historine dhe
kulturen e popullit tone. Me 1909 F.Konica, si u mbyll revista "Albania" ne Londer, i ftuar nga atdhetaret shkon ne SH.B.A. ku drejton gazeten
"Dielli" edhe me pas gazeten "Trumpeta e Krujes". Me themelimin e Federates "Vatra", me 1912 ai zgjidhet sekretar i pergjithshem i saj. Faik Konica
dhe Fan Noli, duke qene udheheqesit kryesore te levizjes kombetare shqiptare ne SH.B.A., do te shkojne ne Londer per mbrojtjen e ceshtjes kombetare ne
Konferencen e Ambasadoreve. Ne kongresin shqiptar te Triestes (1913), qe u mblodh per te kundershtuar copetimin e Shqiperise nga armiqte e saj, Konica
u zgjodh kryetar. Gjate Luftes se Pare Boterore dhe me pas, ai zhvilloi veprimtari te dendur diplomatike ne dobi te atdheut, ne Austri, Zvicer, Itali
e gjetke. Ne 1921 u kthye ne SH.B.A., ku u zgjodh kryetar i Federates "Vatra", po nderkaq ne vitet 20 u lidh dhe ndikoi ne levizjen demokratike qe
zhvillohej ne Shqiperi. Kete do ta bente nepermjet gazetes "Dielli" dhe "Shqiptari i Amerikes". Me deshtimin e Revolucionit Demokratik, me ardhjen e
A.Zogut ne fuqi, Konica u emerua minister fuqiplote i Shqiperise ne SH.B.A. Vdiq ne Uashington ne 14 dhjetor 1942.
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Njė letėr e 24 janarit 1896, dėrguar Nikolla Naēos, kryetarit tė shoqėrisė shqiptare ”Drita” nė Bukuresht, hedh dritė mbi personalitetin e
Faik Konicės nė fillimet e veta. Komentet mbi gjendjen e Shqipėrisė nėn Perandorinė Osmane dhe rezervat pėr Sami Frashėrin
Nga Prof. Nasho Jorgaqi
Nė vijim tė punės pėr gjurmimin e trashėgimisė sė Faik Konicės, kohėt e fundit mė ra nė dorė me ndihmėn e prof. Ismet Dermakut, njė tufė letrash tė
tij tė hershme, nga tė cilat do tė veēoja tė parėn letėr qė njohim deri tani nga ai. Ėshtė fjala pėr letrėn e 24 janarit 1896, dėrguar Nikolla Naēos,
kryetarit tė Shoqėrisė shqiptare ”Drita” nė Bukuresht, e cila hedh dritė mbi personalitetin e Faik Konicės nė fillimet e veta. E shkruar
nga Parisi, kur sapo ka mbushur njėzetė vjeē, ai ėshtė nė kėrkim tė lidhjeve me lėvizjen kombėtare tė diasporės dhe liderėt e saj. Pas 7 vjet qėndrimi
nė Francė, djaloshi shqiptar do tė kryejė fakultetin e letrave nė Universitetin e Dizhonit dhe mė vonė do tė studiojė pėr filozofi romane nė College
de France. Me kėtė formim intelektual dhe i frymėzuar nga ideale patriotike, ai vendos tė mos kthehet nė Shqipėri, por t’i kushtohet nė Evropė
ēėshtjes sė ēlirimit tė atdheut. Ka zgjedhur tė bėhet shkronjėtor (shkrimtar – N.J.) dhe ndonėse shumė i ri e fill i vetėm, nis veprimtarinė e
tij patriotike nė kryqendrėn e metropolit evropian. Shkruan nė frengjisht dhe dėrgon pėr botim librin ”Ē‘ka qenė Shqipėria, ē’ėshtė,
ē’do tė bėhet” si dhe studimin prej 80 faqesh ”Ese mbi tė ardhmen e Shqipėrisė dhe pėrpjekjet e saj pėr pavarėsi nė shek.
XIX”, qė ia ēon ”revistės mė tė madhe tė Europės”, dy vepra kėto qė pėr fat tė keq nuk na kanė arritur. Por ē’ėshtė mė e
rėndėsishme, tamam nė kėtė vit ideon dhe pėrgatitet tė themelojė njė revistė politiko-kulturore me emrin ”Albania”. Ndryshe nga patriotėt
e tjerė, ky intelektual me frymėzim perendimor e ambicje tė mėdha, mendon dhe pėrpiqet tė krijojė njė vatėr tė lėvizjes shqiptare, jo nė Stamboll, as
nė kryeqytetet ballkanike, por nė mes tė Evropės. Ėshtė tepėr i ri pėr kėtė ndėrmarrje, po plot besim nė vetvete dhe i vendosur t’ia dalė nė
krye kėtij misioni atdhetar.
Nė kėto rrethana i shkruan letrėn N. Naēos, ku i prezantohet se kush ėshtė dhe ē’mendon pėr gjendjen e Shqipėrisė. Me sa duket, nuk ėshtė e
rastit qė ky militant i ri i lėvizjes kombėtare, i drejtohet drejtuesit tė ”Dritės” nė Bukuresht, jo vetėm si njė prej veteranėve tė saj,
por dhe si pėrfaqėsuesi mė i njohur i krahut radikal e revolucionar. Nga shumė pikėpamje, ata kanė gjetur njėri- tjetrin, po tė kemi parasysh
pozicionin e tyre tė pėrbashkėt, qėndrimin kritik dhe vėshtrimin realist qė mbajnė ndaj problemeve shqiptare. Kjo ėshtė arsyeja qė Konica nuk i
drejtohet drejtuesve tė ”Dritės” nė Stamboll, Naimit e Samiut, qė kanė diferenca pėrsa i takon taktikave dhe mjeteve tė luftės kundėr
pushtuesėve turq. Ata ndjekin rrugėn e propagandės atdhetare, punės pėr hapjen e shkollave shqipe, botimit tė librave dhe gazetave, nė njė kohė qė N.
Naēo ėshtė pėr njė vijė luftarake. Kėsaj vije do t’i bashkohet qė nė fillim dhe Faik konica, duke iu kundėrvėnė platformės sė
”Dritės” sė Stambollit. Strategjia e tij politike do tė jetė: ”Ja disa libėrtha tė gjora tė kėnduar nga nja dhjetė djelmosha …
[sepse] nuk sillet nė jetė njė popull qė po vdes me njė apo dy abetare …”, po krijimi i njė partie kombėtare, i njė shoqėrie sekrete nė
shembullin e ”karbonarizmit” nė Itali apo ”filiki-eteria” nė Greqi.
Ky qėndrim i hershėm radikal i Konicės do tė vijė mė pas duke u thelluar, aq sa do tė ēojė nė njė konflikt nė mes tij dhe vėllezėrve Naim e Sami
Frashėri, tė cilėt jo vetėm nuk do ta mirėpresin por dhe do t’i kundėrvihen. Nga njė letėr qė do t’i dėrgojnė dhėndrit tė tyre, Murat
Toptani, aktivist i lėvizjes shqiptare dhe adhurues i Konicės, do t’i shkruajnė se ”qėndrimi i Faikut ėshtė i dyshimtė” sado erudit
e i zoti tė jetė, bile arrijnė deri atje sa ta akuzojnė se ”synon shėmbjen e punėve tė realizuara qė prej 25 vitesh”. Pėr ta
”Epiqendra e kėtyre punėve sot ėshtė Stambolli. Jo Brukseli e Bukureshti”. Prandaj e kėshillojnė dhėndrinse ”ai qė do t’i
shėrbejė Shqipėrisė e shqipes”, duhet tė bashkohet me ta.
Po Faiku dėshmon, qė nė hapat e parė se nuk bashkohet me ta, pėrkundrazi u kundėrvihet. Kjo duket nė botimin e ”Albanias”, ku i shmanget
alfabetit tė Stambollit, po dhe nė qėndrimin qė mban dhe ndaj vėllezėrve Frashėri, sidomos ndaj Samiut, tė cilin e stigmatizon dhe e akuzon rėndė nė
letrėn dėrguar Naēos. Kryesore nė kėtė letėr janė pėrkushtimi dhe shqetėsimi i Faikut pėr gjendjen dhe fatin e atdheut tė robėruar. Sipas tij,
s’ka nė Evropė vend mė tė bukur e mė tė pasur se Shqipėria e megjithatė shqiptarėt e gjorė vdesin nga uria dhe fajin pėr kėtė e kanė pushtuesit
turq qė s’bėjnė asgjė pėr zhvillimin ekonomik dhe kulturor. Duke parė ngjashmėritė nė mes atdheut tė tij dhe Zvicrės, Faiku bėn krahasime
konkrete dhe arrin nė konkluzione praktike, kur arsyeton se ēfarė tė mirash do t’i sjellė Shqipėrisė turizmi me bukuritė dhe begatitė e saj. Por
turqit nuk bėjnė asgjė,- thotė ai,- dhe harrojnė tė mirat qė u kanė sjellė shqiptarėt me gjakun e tyre. Nė kėtė gjendje tė rėndė ėshtė atdheu i
shqiptarėve, kur vendet e tjera tė Ballkanit janė ēliruar, ”Shqipėria po fle akoma” dhe ai pyet ”Kur do tė zgjohet e
shkreta?”
Dhe ėshtė ky moment, kur Konica nuk pėrmbahet dhe stigmatizon rėndė Sami Frashėrin, duke e akuzuar deri nė dyfytyrėsi. Qėndrimi politik e bėn Faikun
tė nėpėrkėmbė me pa tė drejtė figurėn politike tė Samiut, kontributet e tij tė pamohueshme nė fushėn e kulturės e tė shkencės. Ėshtė e vėrtetė se kėto
kontribute i dha kryesisht nė kulturėn turke, pėr rrethanat nė tė cilat u ndodh, por nė tė njėjtėn kohė, ai u bė dhe ideologu i Rilindjes Shqiptare me
veprėn programatike ”Shqipėria ē’ka qenė, ē’ėshtė e ē’do tė bėhet”, me alfabetin qė hartoi dhe abetaretshqipe. Mė
kushtet qė ishte Shqipėria, ai nuk mund tė bėnte shkencė dhe art, ndaj dhe mendja e tij e ndritur do tė rrezatonte vepra iluministe, qė nė njė farė
mėnyre do t’i bėnin nder dhe kombit shqiptar.
Nga ana tjetėr, Konica e kritikon Samiun dhe pėr njė ēėshtje delikate e tė ndėrlikuar, siē ėshtė konvertimi i shqiptarėve nga tė krishterė nė
myslimanė, duke e cilėsuar kėtė dukuri historike burimin e ”tė gjitha tė ligave”. Sipas arsyetimit tė tij pėrqafimi i myslimanizmit prej
shqiptarėve goditi unitetin e tyre shpirtėror dhe kjo nuk qe pa pasoja. Pėr Konicėn nė qoftė se shqiptarėt do tė kishin mbetur tė tėrė tė krishterė,
ata do tė kishin fituar tanimė lirinė e pavarėsinė si fqinjėt dhe shembulli qė ai i sjell Naēos ėshtė Rumania ku ai jeton. I edukuar nė Francėn
liberale dhe i ushqyer nga idetė volteriane, me njė shpirt liridashės, siē pohon nė njė autobiografi tė tij (1922), ai nė vitet e rinisė joshet aq
shumė nga kisha katolike, sa e frekuenton atė sidomos pėr muzikėn dhe krahas emrit zyrtar mban dhe emrin Dominik. Nga burime tė tjera, mėsojmė se mė
vonė, ai u konvertua nė fenė e Krishtit, por pėr arsye etike-politike nuk e shpalli publikisht.
Njė gjė ėshtė e vėrtetė qė ēėshtjes sė fesė tė shqiptarėve, Faik konica i ėshtė kthyer mė vonė herė pas here nė publicistikėn e tij dhe veēanėrisht nė
veprėn ”Shqipėria, kopshti shkėmbor i Europės Juglindore”. Nė kėtė cikėl esesh, ai do t’i kushtojė njė kapitull mė vete, ku shpalos
mendime dhe arsyetime objektive, qėndrime realiste, me argumente tė sjella nga historia dhe lėmenjtė e pasur tė dijes. Duke e analizuar ēėshtjen e
myslimanizimit tė shqiptarėve nė njė kontekst historik e social, Konica konstaton se ata tė ndrydhur nė mes sllavėve dhe grekėve, bėnė njė pėrpjekje
tė dėshpėruar pėr mbijetesė kur pėr tė mbetur zotėr tė trojeve tė veta vendosėn tė pėrqafojnė fenė e pushtuesve me tė cilėn fituan prestigj politik e
ushtarak nė Perandori. Kėshtu shpjegohet sipas tij qė ”Shqipėria, vendi i fundit nė Evropėn Juglindore qė iu nėnshtrua turqve ishte gjithashtu
vendi i fundit qė fitoi lirinė”. Prandaj kėshillon se ”me qė historia nuk ecėn kurrė sėprapthi dhe ne nuk mund ta zhbėjmė tė kaluarėn,
ėshtė e kotė t’i gėrmojmė mė tej kėto ēėshtje”.
Vazhdon...
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Letra e njėzet vjeēarit Faik konica qė po u paraqesim lexuesve, mė e hershmja qė njohim deri mė sot, paraqet interes nga shumė pikėpamje dhe nė radhė
tė parė se ajo pėrmban embrionin e mendimeve kryesore, prej tė cilave ai do tė udhėhiqet nė veprimatrinė e tij politike tė mėvonshme. Vetėm pas dy
muajsh, nė letrėn e radhės, ai do t’i paraqesė Naēos, udhėheqėsit tė tij shpirtėror, programin e vet pėr lėvizjen kombėtare shqiptare, qė shėnon
njė stad tė ri nė mendimin politik tė Rilindjes sonė.
Paris, mė 24 tė Jenarit 96
I dashur mėmėdhetar,
Mora letrėn qė zotėria jote mė dėrgove dhe s’munt dot tė shkroj sa m’u mbush zemra me gaz. Tė thom dhe unė pesėqint mij tė mira pėr
motn’e Ri, edhe ju thoni me shėndet tė tėrėvet shqiptarėve qė janė atje.
Emėri im ėshtė : beg Faik – Dominik Koniza”, jam diali i beg Shahin Konizės, edhe i afėrtė i Ali Tepelenės qė bėri shumė tė liga, por bėri
dhe tė mira se hapi sytė e shqiptarėvet, edhe ju tregojti qė s’janė as turq, as gerqiotarė (grekė – N.J.), po djem tė Shqipėrisė.
Erdha kėtu qėkur isha i vogėl se doja tė mėsonj pėr tė ryrė (hyrė – N.J.) nė sefarite tė Turqisė. Po kur kėndova mirė, m’u hapnė sytė
gadalė-gadalė, u mejndova edhe m’u duk qė turqit na pinė gjakun, edhe s’do tė na lėshojnė gjė. Tė tėrė ata qė kanė parė Shqipėrinė thonė
qė s’ėshtė nė Evropė njė vent aqė i bukur dhe aqė plot me zengjinllėke (pasuri –N.J.) tė dheut. Po nė ėshtė ashtu e vėrteta, pse ngordhin
tė gjorėt shqiptarė nga uria? Se turku s’hap udhėra … s’bėn fabrika, s’bėn shkolla, s’bėn gjė fare. Nė ishin kėto nė
Shqipėri, do t’punojin shqiptarėt, do tė shitjin e do tė blejin. Edhe jo vetėm kėtė do ta bėnte, por do tė nxirrte ollafo (fitime – N.J.)
nga tė huajtė qė do tė vijin tė rinė dy a tre muaj ēdo mot. Shikoni Helvesien (Zvicrėn – N.J.): s’blen as shet, po tė tėrė Helvetsrėt kanė
tė holla se vendi ėshtė i bukur e vijnė atje shumė tė huaj pėr tė shikuar bukurinė e vendit dhe pėr tė pirė ujin e lehtė, dhe pėr tė hequr erėn e
mirė. Ne mos ishin turqit nė Shqipėri do tė bėnim udhėra-tė-hekurta edhe ēdo mot, me mij (mijra- N.J.) do vijin Inglezėt edhe tė tjerėt tė huajtė.
Po le ta lėshojmė sa do tė fitojnė tė gjorėt shqiptarėt qė ngordhin urie, dhe le tė thomi qė s’do tė nxjerrin gjė. – Po pse s’na
lėshojnė turqit tė hapim shkolla dhe tė kemi vivlla (libra – N.J.) dhe gazeta? Neve shqiptarėt e bėjtim Fuqinė tė madhe dhe istoria na tregon qė
pėrpara njė qind vjet, tė tėrė shqiptarėt, dhe katolikėt dhe ortodoksėt vijin nė luftė. Neve qė i bėjtim aq tė mira turqėvet, ē’na bėjne turqit?
S’na lėshojnė as gjuhėn tonė. Edhe ermenitė (armenėt- N.J.) qė s’i ka bėrė Turqisė njė tė mirė i lėshojnė tė hapin shkolla dhe tė tregojnė
djemėvet e tyre gjuhėn e mėmėdhesė. Dhe neve kemi nė Korēė njė shkollė, po do ta mbylljin turqit atė ēast, nė mos kishin frikė.
Kėshtu u mendova unė, edhe tė tjera m’erdhnė nė mendje. Tani mbarova gjimnazin dhe nuk u ktheva nė Shqipėri, po m’erdhi nė mend tė rri
kėtu dhe tė bėhem shkronjėtor (shkrimtar – N.J.), se di mirė shumė gjuhėra. Shkronj nė gazeta herė herė dhe nė dy muaj do tė nxjerr njė vivllė
franceziote (frengjisht – N.J.) qė do tė ketė emėr: ”Ē’ka qenė Shqipėria, ē’ėshtė, e ē’do tė bėhet”.
Ē’do tė bėhet, Perėndia e di. Serbia, Maliziu, Rumania, Morea, Bullgaria hapnė sytė, edhe Shqipėria flė. Ermėnia e Kandia po hapin sytė edhe
Shqipėria po flė akoma. Kur do tė zgjohet e shkreta? Cili i dha afqon (opium – N.J.) qė tė flejė aqė?
Vėlla, doja tė tė shkruaj. Janė dy vjet, po u mbajta se mė thanė qė Beg Sami Frashėri qe shoq i ”Dritės”, edhe kėtė njeri nuk e dua. Tė mė
ndjenjė Zotėria jote, po jam i hapur dhe s’dua tė tė mbaj gjė tė fshehur nė zemėr. Sami begu s’mė pėlqen, se ka dy buzė: kur ėshtė me
shqiptarėt thotė qė ėshtė shqiptar; kur ėshtė me turqit thotė turk. Shkrojti njė vivllė turqisht me emėr ”Medeniet – Islamie” nė tė
cilėn vivllė thotė qė Muhametarėt (muhamedanėt – N.J.) gjetnė mė tė bukurat gjėrat e dheut, ”Udhėrat e hekurtat, Amerikėn” edhe njė
mijė tė tjera gėnjeshtra. Nė mos kishte zemrėn aq tė shkurtė (tė vogėl – N.J.) do tė kishte menduar njė ēik, do tė kishte parė qė njė shqiptar
s’lipset tė duaj Muhametarėt, se nga kėta erdhėn tė gjitha tė ligat. Nė mos ishin bėrė Shqiptarėt Muhametarė, edhe kishin mbetur si ca nga ata:
Krishtarė (tė krishterė – N.J.) do tė kishim tė tėrė njė besim, edhe do tė bėheshim shpejt si Rumania u bė.
Po reshtoj qė kėjo letėra u bė shumė e gjatė: do tė shkronj Zotėnisė jotė nė ca ditė njė tjetėr letėrė, se kam tė tjera tė tė thom. U falem shumė tė
tėrėvet shqiptarėvet qė janė atje, edhe jam i Zotnisė jote,
Shėrbėtori
Beg F.-D. Koniza – Tepeleni
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
giqi
Anetar i besuar
Postime: 682
Regjisturar me: 4-12-2009
Antar offline
|
|
Faik Konica:"Po mos te ishte islami shqiptaret do te ishin me shume ne numer, por jo
shqiptar"
|
|
|
Fatii
Anetar i nderuar
Postime: 2883
Regjisturar me: 14-9-2009
Antar offline
|
|
Nga Eduard M. Dilo
Faik Konica, nje nga korifejte e shqiptarizmes, diplomat i shquar, princi i letrave shqipe, i ndodhur gjithmone larg atdheut, me zemer te zhuritur nga
dashuria per te shkruan me 1899 kete shkrim qe po sjellim me poshte. .
Eshte zemra e atdhetarit qe qan per atdhe.
Jo vetem ky, por dhe patriote te tjere si vellezerit Frasheri e Cajupi shkruanin plot dashuri me zemren te plagosur :
O malet e Shqiperise
.
Qe ju kam ndermend dit e nate
ose
... Te mos heq e te mos vuaj
Poshte e larte e i semure
Te mos vdes ne dhe te huaj
Se nuk do te tretem kurre
Vargje plot dhembje, me nje efekt theres, te pa treguar, vargje qe tronditin shpirtin, aktuale edhe sot, kur dihet qe nje pjese e madhe shqiptaresh
jane te larguar, kane kaptuar male, dete , oqeane
MALL I ATDHEUT
Kur vete njeriu, i lire dhe i vetem , larg atdheut, -viset e ra , ndryshimi i zakoneve, embelsia e udhetimit , e nje mije gjera qe vihen re ner popuj
te huaj , te gjitha keto ta pergezojne zemren, e te bejne jo ta harrosh Shqiperine, po te mos te veje te ajo aqe dendur mendja
Me tutje, si ngopen
syte se pari ndyshime, gazi shuhet pake nga pake. Sdi se cte mungon, sdi se cte duhet. Nje hije trishtimi ta mbulon fytyren; e pik-se-pari here
here, pastaj me dendur, e me ne funt shpesh e po thua kurdo e kudo, kujtimi i prinderve, i miqve e i shokeve, kujtimi i dheut ku u lindem e ku u
-rritme, ku qajtim foshnja e ku losme djelm, kujtimi i atyre maleve lark te cilve nuke rron dot mire nje Shqiptar, kujtimi i kombit e deshira e etja e
gjuhes sone, - ta shterngojne e ta dermojne me te vertete zemren.
Ah! malli i Shqiperise, malli i atdheut te dashur, i shenjte mall e dashuri e shenjte, kush eshte ay Shqiptar qe se ka pasur ne dhe te huaj!
Duhet te jesh jashte Shqiperise, e te jesh lark, per te kuptuar se cforce e cbukuri te embel ka per veshet kjo fjale: Shqiperi! Ajo me e zbrazura
letre, ajo fjala me e vogla, na sjell, kur vjen nga Shqiperia, nje gas te parrefyesheme, sa na sjell nje cope tatdheut.
E ky mall eshte me i nxehte te ne te mjeret, se skemi shprese ta shohim Shqiperine; jemi te denuar, per dashuri tatdheut, te rrojme tej e ketej
ner dhera te huaja; e vec te behemi tradhetore e te poshterit e te poshterve, s kemi per te puthur token e Shqiperise edhe shume vjet, nofta kurr
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Ah i madhi Faik (Dominik)Koniza
MRIKA
Sulltan Murati, me dyzet mijė kėmbės e me gjashtėdhjetė mijė kalorės, ra pėrpara Krujės mė 1448, edhe e bėri qark kryeqytetin. Skėnderbeu kish lėshuar
nė Krujė kontin e Urenės, i cili, me gjithė thesarėt qė i premtoi sulltan Murati, qėndroi kundėr me trimėri tė madhe. Shqiptarėt, sipėr nga muret qė
rrethonin Krujėn, rrėkėllenin mi krerėt e turqve shpella, zjarr e vaj pėrvėlimtar. Nga tjatėr anė, Skėnderberu, me tetėmbėdhjetė mijė njerėz vetėm,
derdhej pėrsėjashti me ushtrinė armiqeshė, e nė luftėra tė nxehta, priste truq me qindra, edhe hiqej duke rrėmbyer flamurė e plaēka. Njė ditė, turqit
ngrehin shkallė pėrmbi muret, qė tė binin me tė pabesė nė qytet; Skėnderbeu, nė ballė tė shqiptarėvet edhe me pallė nė dorė, u lėshua kundėr armikut
me njė hov aq tė tutshėm, sa turqit iknė e u pėrhapnė nė tė katėr anėt e fushės, shqiptarėt, pastaj, hyjtin nė qytet tė Krujės. Po njė frikė e madhe i
drodhi tė gjithė, kur panė se Skėnderbeu s’ish midis tyre...
Nata po binte dalngadalė, e, nė fund tė qiellit, porsi virgjinesha tė bardha, yjtė ėndėrronin me trishtim. Konti I Urenės, sa gatitej bashkė me
parėsinė pėr tė dalė me kėrkuar Skėnderbenė, - Mrika, ēupė gjashtėmbėdhjetė vjetsh, mė e bukura, mė e shkėlqyera, mė trimėresha e Krujės, kish hapur
njė kali tė zi, e hidhej pėrpara te deti i natės.
Nė mes tė fushės u pėrpoq me njė kalorės. Njeriu i Azisė hėngėlliti nga gazi, kur gjysmė pa – nėpėr rrezat e yjve – leshrat e Mrikės qė
derdheshin gjer nė vithet e kalit:
- Allahu mė paska dėrguar pėr sonte njė jastėk tė butė!
-Dheu ėshtė jastėk mė i butė! – tha Mrika, e, me njė tė hequr palle, i vėrtiti kokėn. Kali u ngul nė errėsirė, e trupi i ushtėtarit u pla mbi
tokė. Mrika zbriti e, duke thėnė “Perėndia i ndjeftė!”, i lėrojti me majė tė pallės njė kryq nė kraharuar, pastaj u vėrvit prapė mi kalė e
u sul pėrpara.
-Ah, ē’ėndėrr nėn yjtė e qetė, kjo vashėz e bukur qė vente mi njė kalė tė rreptė pėr tė gjetur trimin!...
Me njė hop, Mrika zhveshi pallėn, se Skėnderbenė tė rrethuar prej njė tubė turqsh-e pa qė po lėftonte. Trimit i sih copėtuar palla mi krerėt armiq, e,
duke marrė pallėn e Mrikės, i preu kundrėqėndrimtarėt. Po njė prej kėtyreve, para rėnė, kish mund tė plagosė nė kraharuar Mrikėn.
Skėnderbeu i hiüi kalit edhe e mori trimoshen e Krujės nė pėqi. Si dragua, kali fluturonte nėpėr fushė. Kur iu qasnė mureve tė qytetit, Mrika ish e
vdekur, - por e bukur, e qetė, me njė nėnqeshje nė buzė, si nė gjumė, aq e lumtur kish qenė qė vdiste pranė Skėnderbeut!
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
noli87
Anetar i ri
Postime: 16
Regjisturar me: 15-3-2010
Antar offline
|
|
Faik Konica ka thene po mos te ishte islami shqiptaret do te ishin me shume ne numer por jo si shqiptar :D
|
|
|
Fatii
Anetar i nderuar
Postime: 2883
Regjisturar me: 14-9-2009
Antar offline
|
|
SHkrimet e Faik Konices reflektojne deshiren e flakte per Atdheun edhepse fizikishte ishte larg Atdheut ai gjithmone i mbeti besnik ceshtjes
Kombtare.
|
|
|
giqi
Anetar i besuar
Postime: 682
Regjisturar me: 4-12-2009
Antar offline
|
|
Fanatikėt mundohen qė edhe Faik Konicėn ta pėrshkruajn si figur antiislame....Ncncnc ēfar budallkie!!!
|
|
|
Fatii
Anetar i nderuar
Postime: 2883
Regjisturar me: 14-9-2009
Antar offline
|
|
Nuk e di nga po e merr te drejten te shprehesh keshtu,Ne po shkruajme per Faik Konicen si figure e lavdishme Kombtare.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Faik(domonik)koniza
Anadollaku nė mesalle
Ka ndenjur si nje ka
Po ha edhe po ha,
Shembet me pilaf,
Fruhet me hoshaf;
S`ka kohe te flase
Hedhe sa te pelcase:
Llop nje bakllava,
Llop nje hallva,
Llop nje revani,
Llop muhalebi.
Therret:-Hic jemedum!
- O burra, bre dudum!
Kerkon nje syltjac,
Porosit nje kulac,
Rremben nje bugace,
- Te rrembec nje kapace!
Te tere per nje darke,
Te tera ne nje barke!
Kur lodhet sa ngjinjet,
Pushon e shtrihet
Shtrihet dudumi
Dhe na e ze gjumi.
Neser kur te zgjohet
E, me "bismil-lah",
Prape pilaf
E prap hoshaf.
"Qebap boll-boll
Koxha Anadoll!"
More dudum kokekungull
Gojebuall e barkrrumbull
Thuame, te rente pika!
C`te duhet ty politika?
Hiq, more dudum dore, hajde
Te te kllasem ne nje kade
Plot me mjalt`e me recel
Ha pi e kurre mos del
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Fati i nerum un per te gjith Shqiptaret qe jan kundra armiqve tan si ajo mrapambeturin Turko-sllave ,shkruaj me epitet dhe me dashni ma te madhe qe
munet njeri te ket per ta.
A ja se qfar thot nje perkrahes i wehabive ne Shqipri mbi te madhin Faik Koniza,e ai esht me nje mbiemen turko-arab,Jazexhi.
Mbi islamofobine e Mirela Bogdanit.
Olsi Jazexhi
Pas shpalljes sė Pavarėsisė sė Shqipėrisė nė vitin 1912, Faik Konica i dėrgoi qeverisė sė Vlorės njė telegram nė emėr tė Federatės Pan-Shqiptare
Vatra. Nė telegramin nė fjalė, ai luste shtetarėt shqiptarė qė princi i ardhshėm i Shqipėrisė tė mos zgjidhej nga muslimanėt, pasi nėse merrej i
kėtillė Shqipėria do tė bėhej si Buhara, Khiva, Afganistani apo Tunizia. Por meqė ideali ynė ėshtė evropjan - shtonte ai - princi i vendit duhet tė
jetė i krishterė. Letra e Konicės, e kėtij nacionalisti tė edukuar dhe indoktrinuar nėpėr institucionet arsimore tė Perėndimit, tregon paragjykimet qė
Perėndimi dhe disa rrethe tė krishterėsh shqiptarė kishin nė kėto vite kundėr muslimanėve dhe popujve aziatikė.
Dhe ky sponzor i vogel i wehabive, Jazexhi faqe zi,sipas gjitha gjasave per qfar kam pa ne TV ai me doket si nje dylber,i ati fus babes ne filmin e
Kadars, koha e komets,snalet me qaq po munohet ti djallezoj edhe shum personalitete te tjera historike rilinadase,po edhe te kohes sodit siq esht po i
madhi Kadarea,po un do te nalem te i madhi Faik(Dominik)Koniza.
Dhe ku per qudi i madhi Faik e ka pa ne menyr te hatashme e me profecite e tij dhe me vizionin teper te qarte,se na do ti perngjajm Afganistanit
Tunizit,apo naj shteti te prapambetur Arab.
Pavaresisht se keto mendime jane shprehur shume vjet me pare, ato dhe sot kane nje tingellim aktual dhe na bejne ta ndjejme Faik(Dominik) Konizen si
bashkekohes dhe qytetar te Europes.
Po edhe ato vargje te Faikut qe i solla ma lart,qaq fort jan aktuale dhe qaq fort ju perngjajn dove ketu ne forum sa qe kam pershtypjen qe i madhi
Faik(Dominik)Koniza i thuri per ta ato vargje.
Po fort i nderumi dhe i madhi Arshi Pipa pat then se,Faiku ke aristokrat edhe kur shau.
Dhe ja ne fun edhe pak reshta te ati aristokrati,mbi anadollakun dumdum,se me siguri shum prej ketyne "Shqiptareve" do e gjejn veten ne keto rreshta
te arte!!
E, me "bismil-lah",
Prape pilaf
E prap hoshaf.
"Qebap boll-boll
Koxha Anadoll!"
More dudum kokekungull
Gojebuall e barkrrumbull
Thuame, te rente pika!
C`te duhet ty politika?
Hiq, more dudum dore, hajde
Te te kllasem ne nje kade
Plot me mjalt`e me recel
Ha pi e kurre mos del.
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
giqi
Anetar i besuar
Postime: 682
Regjisturar me: 4-12-2009
Antar offline
|
|
Olsit ti o ma-MUTI s'mund ti afrohesh as te gishti i vogėl. Ai ėshtė studijues dhe vepron pėr shqiptari dhe kundėr fanatikėve tė llojit tėnd dhe tė
llojit mirela bogdani. Olsit i lumt qė e morri iniciativėn dhe e shporri kėt fanatike nga karriket e politikės britaneze.
Faiku ėshtė figur shqiptare. Ai nuk ishte fanatik siē mundohesh ta nxjerrish ti. Ai ishte kombėtar dhe punonte kundėr okupatorėve, pa marrė parasysh
pėrkatėsinė fetare. Ndoshta kėto gjėra nuk i kuptojn “"dumdumat" dhe fanatikėt sllav......
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Disa vargje nga Faik(Dominik) Konica i Madh:
Flamuri
Skenderbeu kur jetonte
Shqipėria lulėzonte.
Ishe e fortė, ish e zonjė
Kish nė flamur njė shqiponjė
Njė shiponjė me dy krerė
Ai lirisht hapej nė erė.
Kur armiku na vėrvitej
Flamuri i kombit ngrihej
Gjėmonin njė mij trumbeta
Suleshin treqind mij veta.
Derdhjin gjakun si tė marrė
Qė tė mbaheshin Shqipėtarė.
Derdhjin gjakun pa peshuar
Pėr flamunrin e bekuar.
Po trimat shkuan pėrjetė,
Shqipėria mbet e shkretė
Trimat shkuan edhe vanė
Kordhėt po ndryshken mėnjanė.
Kordhėt ndryshkėn e nė baltė
Na ra flamuri i naltė!
Na ra flamuri i naltė
Mbeti e u kalb nė baltė!
Sot kan dalė ca zuzarė
Qė ulėrtinė shqipėtarė,
Po kėtė emėr e lanė
U bashkuan me aganė
E punojnė nat’ e ditė
Qė tė mebtemi pa dritė,
O zuzar, o tradhėtorė
Ne na bėjtit shėrbėtorė,
Na e vuatlitė lirinė
E na shkeltė Shqipėrinė.
Rrėmbyet e po rrėmbeni
Gjith se ē’patmė e se ē’kemi!
Po mjaft! Koha ėsht afėr,
Kur tė ndizet luft’e ashpėr,
Lufta tri her’e bekuar
Qė na ka pėt tė shpėtuar,
Jo luftė kundrė Turqisė,
Jo kundrė mbretit Shqipėrisė,
Po luftė pėr ca zuzarė
Qė u lindnė shqipėtarė
E, armiq tė Shqipėrisė,
I fryjnė dritės sė lirisė,
S’na lėnė dhe ne tė tjerėt,
T’dalim nga gjum’ i errėt,
Po ē’dėgjojnė ven’ e thonė,
E ē’shohin e tradhėtojnė
Eshtė turp prej kėsi krimbash
Tė mundohet njė komb trimash!
Ngrehuni, o shqipėtarė,
T’i shtypim kėta zuzarė!
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Malli i atdheut
Kur vete njeriu, i lire e i vetem, larg atdheut - viset e reja, ndryshimi i zakoneve, embelsia e udhetimit e nje mije gjera qe vihen re nder popuj te
huaj, te gjitha keto ta pergezojne zemren e te bejne jo te harosh Shqiperine, po te mos te veje tek ajo aq dendur mendja. Me tutje, si ngopen syte se
pari ndryshime, gazi shuhet pak nga pak. S`di c`te mungon, s`di se c`te duhet. Nje hije trishtimi ta mbulon fytyren; e, pike se pari here-here,
mbastaj me dendur e me ne fund shpesh e pothuaj kurdo e kudo, kujtimi i prinderve, i miqve e shokeve, kujtimi i dheut ku u lindem e u rritem, ku
qajtem foshnja e ku lozem djelm, kujtimi i atyre maleve larg te cileve nuk rron dot mire nje shqiptar, kujtimi i kombit, qe, me gjithe ca te liga qe
ka, eshte kombi yne, e me teper kujtimi e deshira e etja e gjuhes sone ta shtrengojne e ta derrmojne me te vertete zemren. Ah, malli i Shqiperise,
malli i atdheut te dashur, i shenjte mall e dashuri e shenjte, kush eshte ai shqiptar qe s`e ka pasur ne dhe te huaj! Duhet te jeshe jashte
Shqiperise, e te jesh larg, per te kuptuar se c`force e c`bukuri te embel ka per veshet kjo fjale: Shqiperi! Ajo me e zbrazura leter, ajo fjala me e
vogel,na sjell, kur vjen nga Shqiperia, nje gaz te parrefyeshem, se na sjell si nje cope te atdheut...
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
I madhi Faik(dominik)Koniza-Ēipi i palaēove
“Avropa” dhe “Evropi” janė bisedimet e ditės dhe tė orės nė Shqipėri. Po Evropa s’pėrfillet aspak. Ē’ėshtė
“Avropa” ose “Evropi”? Pas besimit tė shqiptarėve, ėshtė njė vend i ēuditshėm, larg nga Shqipėria. Qė Shqipėria ėshtė edhe ajo
njė pjesė e “Avropės” ose “Evropit” – asnjė shqiptari nuk ia qas mendja. Njė njeri niset nga Vlora tė vejė matanė tė
kanalit, fjala vjen nė Pidochisull – Adriatico, dhe miqtė e tij thonė: “Shkoi nė Avropė” ose shkoi nė Evropi”. Pėr tė zbuluar
pėrsenė e errėt tė kėtij mendimi, u bėra njė pyetje katėr njerėzve mė tė kuptuar qė ka Shqipėria dhe mė patundėrisht tė sigurt nga vetja e tyre.
Selim Qeroz-Fodulli mė pėrgjigjet:
“Efendėm, ēdo vend ku populli mban shapkė dhe ku s’ka bėrė hyqm devlet-i-alie-osmanie-ja, ėshtė Avropė”.
Napoleoni i Gjirizave mė thotė: “Tradhtor, tallesh me mėmėdhetarėt! Ti e di shumė mirė ku ėshtė Avropa, dhe nė ke harruar, tė ta pėrmend unė:
Avropa njihet tėrė ai vend ku venė kapella, ku ka makina shumė, ku burrat s’kanė trimėrinė tonė dhe ku gratė s’janė tė ndershme.”
O Anaksagoras Uliksi mė shkruan: “En onomati tu patras tu iu, qe tu ajiu pnevmatos, amin.” Ne orthodhoksėt besojmė se, atje ku mbaron i
panajioteti imon anatoliqi ekslia dhe merr fund kalendari ynė i palajthitur, nis Evropi. Dhila-dhi Evropi ėshtė tėrė ai vend ku urdhėron Pap dhe kisha
latine me protestantėt dhe mesonėt dhe ku shkon i lajthitur, i cili shkel urdhrin eks anothen dhe i ha 13 ditė hakė Perėndisė. Po mė duket, zot, se
tallesh, tutesti peripezis. Prosohin, se nė Amerikė kemi ton Papa laga Dyztabanin, kampionin e shpifjeve, i cil s’prt veē se njė shenjė pėr tė
nisur nga zanati i tij, Lipon, prosohin!”
Gazi Punikua hedh nga goja jargė, njė erė tė qelbur dhe kėto fjalė: “Avropa ėshtė vendi ku s’hanė mish tė mbajtur nė akull, pasta dhe
shumė gjėra tė tjera, qė ne, aziatikėt e ndershėm, nuk i pėrfillim. Mesela, pinė verėra tė gėnjeshtra tė Francės, qė s’kanė aspak erė rrushi.
Nėm verė tė Negozhdit qė ndjehet njė orė lart! Nėm raki! Nėm bozė! Atje ku s’i gjen kėto, atje ėshtė Avropė.”
Dhe me tė mbyllur kėto bileta, gjej nė tryezė njė kėngėzė qė kisha shkruar pak javė mė parė nė mes dy shakave me ca “Vatrane”. Kėngėza e
ka titullin Avropa, Evropi – dhe Evropa, dhe ja ku e shtyp pėr tė zbavitur kėndonjėsit njė minutė
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Lot “Avropa”, me “Evropin” Njėra-tjetrės i hedh topin Edhe Evropa bėn sehir. Njė tė shtėn’Avropa topit:
Nėpėr dor’i shkoi “Evropit”. Dhe evropa bėn sehir. Pyet “Avropa”: Ē’u bė topi? -E ke ti! – i
thot’Evropi. Dhe Evropa bėn sehir. Hop! “Avropa” me “Evropin” Zihen, goditen pėr topin. Dhe Evropa bėn sehir.
Bam “Avropa”, bam “Evropi”! Ulėrijnė: Ku ishte topi? Evropa s’bėn sehir – Po mbledh dhe nė xhep vė topin Dhe
pastaj na rrėmben shkopin, Dhe as qesh, as do sehir!
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
I madhi Faik(Dominik)Koniza
Sot ėshtė e shtunė...
Pėr mua dhe pėr ty
Pėr tė gjithė.
Pėr tė gjithė ata
Qė patėn diēka nė tokė.
Sot ėshtė e shtunė
Edhe pėr ata qė janė mėrzitur
Pėr ata qė nuk dijnė tė jetojnė.
Ėshtė e shtunė edhe pėr ata
Qė nuk janė mė.
Sot ėshtė e shtunė
Pėr kuajt qė tėrheqin karrocat nė errėsirė
Pėr lodrat qė u luajtėn
Dhe pėr vendet bosh nė sallat e lavdisė.
Sot ėshtė e shtunė
Edhe pėr ata qė nuk e dijnė kėtė gjė
Qė vuajnė e s' janė tė lumtur.
Vetėm sot ėshtė e shtunė,
E dėgjova nė rrugė
Nė derėn e spitalit.
Sot ėshtė e shtunė
Edhe sikur askush tė mos e kujtojė...
Jo vetėm sepse unė sot jam mėrzitur,
Por pėr madhėshtinė e njė dite
Qė veshi mbi vete pelerinėn e vjetėr tė botės.
Ėshtė e shtunė
Sepse nuk ekziston asnjė ditė tjetėr
Si kjo e sotmja
Dhe dikush mund tė thotė
Se asnjėherė nuk ka qenė e shtunė,
Se asnjėherė, asnjė ditė
Nuk ka shpėnė buzė greminės kuptimin e madh
Jetėn e madhe pėrpara njė bluze
Tė thjeshtė dite
Siē ėshtė dita e shtunė.
Ditė e shtunė sot
Qė u pėrsėrit aq shumė
Mbi atė ēka bėnė ata qė nuk jetojnė sot
Me lehtėsinė e atyre qė jetojnė
Tė mbėshtjellė nga e shtuna
Qė si letėr karamelesh
Bie mbi butėsinė e vjetėr.
Sot e shtuna bie mbi kėrcėnimin e vjetėr
Dhe thuhet nga tė gjitha buzėt kudo
Edhe atje ku dita ėshtė ngatėrruar me njė tjetėr
Edhe atje ku dashuria ėshtė ėshtė zėvendėsuar me njė tjetėr.
Kudo sot e shtuna pėrkėdheli plagėt dhe buzėqeshi
Pėr t' ua bėrė mė njerėzore,
Pėr t' ua larguar sadopak nga pesha e kohės,
Qė e veshur me hijen dhe dritėn e njė tė shtune
Ndaloi lozonjare dhe tha:
Sot ėshtė e shtunė
Kur filluam tė kuptojmė
Se vetėm nė botėn tonė ėshtė diēka
Tė rrish pak mė shumė nė tė ftohtė
Pėr tė larguar diku drejt pafundėsisė
Nyjen e vėrtetė,
Qė lėkundet me pėrkdheli
Brenda thellė sė shtunės
Qė duket se nuk do tė ndėrrohet me asnjė ditė tjetėr.
Sot ėshtė e shtunė
Pėr tė vetmen thjeshtėsi dhe mendim
Pėr tė vetmen kėnaqėsi dhe trishtim
Pėr tė bėrė njė hap
Nė botėn e vogėl tė njerėzve.
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
Marka-Musa
Denuar
Postime: 121
Regjisturar me: 27-3-2010
Antar offline
|
|
Mungesa e zhvillimit kulturorė vjen kryesisht si pasojė e pushtimit tė gjatė turkpėr pesė shekuj me rradhė.Źshtė me interes tė mendosh cfarė do tė
kishte ngjarė me kulturen shqiptare sikur turqit tė ishin mundur. Studjuesit e punve tė Shqipėrisė besojnė se po tė kishte jetuar mė gjatė
Skenderbeu dhe ta kishte shpetuar vendin nga pushtimi osman ,Shqiperia do tė ishte shndrruarė nė njė vend perendimorė , nė saje tė lidhjeve qė kishte
me papatin dhe me princat e shteteve italiane tė kohes , si Ferdinandi i Napolit. Faik Konica Shqiperia :Kopshti shkembor i Evropes Juglindore faqe
45
|
|
|
giqi
Anetar i besuar
Postime: 682
Regjisturar me: 4-12-2009
Antar offline
|
|
Mungesa e zhvillimit kulturor vjen nga tipat qė pėrhapin tė pavėrteta dhe urrejtje....
Mė e keqe ėshtė kur njeriu ja bėn vetevtės qejfin me fjal t'kota "Sikur tė ishte bė kėshtu, sot do tė ishte ashtu...." Me njerėz tyryfyla s'ka
zhvillim!!!
[Modifiko 29-3-2010 nga giqi]
|
|
|
Fatii
Anetar i nderuar
Postime: 2883
Regjisturar me: 14-9-2009
Antar offline
|
|
Kristina Jorgaqi - Mendime Gjuhėsie (nga Faik konica)
Mendime gjuhėsie zbulon pėr herė tė parė e nė mėnyrė tė plotė kontributin e
Faik Konicės si gjuhėtar. Janė afro 100 shkrime, ku mė sė shumti artikuj
dhe shėnime tė natyrės gjuhėsore. Nė kėtė libėr do tė njiheni me pėrpjekjet
dhe kontributin e Konicės pėr krijimin e njė shqipeje letrare tė pėrbashkėt,
vendosjen e njė alfabeti tė vetėm dhe tė rregullave tė njėsiuara drejtshkrimore,
pėrpunimin dhe modernizimin e fjalorit tė shqipes,si dhe mjaft cėshtje tė tjera.
Tė kthyera nė alfabetin e sotėm, tė pajisura me shėnime sqaruese dhe me fjalor
tė fjalėve ose aspak tė njohura.
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
FAIK KONICA HAPI EPOKEN E RIKRISHTERIZIMIT TE SHQIPTAREVE
(Me rastin e 115-vjetorit tė pagėzimit tė Faik Konicės)
Nė historinė e krisherizimit tė popullit shqiptar nuk ėshtė kuptuar dhe as ėshtė vlerėsuar si duhet akti i pagėzimit tė djaloshit Faik Bej Konica, i
cili u konvertua nė besimin e krishter katolik me emrin Faik Domenik Konica. Kjo ngjarje ndodhi nė verė tė vitit 1895 kur ai sapo kishte mbaruar
studimet e larta nė Dizhon (Dijon) tė Francės pėr Gjuhėsi Romane dhe Filozofi.
Ky djalosh koniciot mori mėsimet e para nė shtėpinė e tij atėrore nė Konicė, ku u njoh me qytetėrimin persian e arab gjatė mėsimit tė arabishtes,
persishtes dhe turqishtes prej njė hoxhe tė shkolluar e njė mėsuesi privat. Duke parė zgjuarėsinė e tij tė vecantė, prindėrve tė tij iu sugjerua ta
dėrgonin pėr studime nė Kolegjin Saverian tė Jezuitėve nė Shkodėr, ku ai shkoi e jetoi dy vjet. Ky dėrgim pėr vijimin e studimeve nė njė shkollė
katolike jezuite tregon, nga njėra anė tolerancėn fetare tė prindėrve tė Faikut dhe nga ana tjatėr se mėsuesi i tij privat duhet tė ketė qenė njė
katolik (jezuit), shqiptar ose i huaj.
Nė Shkodėr, kryeqendrėn e katolicizmit shqiptar, Faiku ra nė kontakt me idetė e qytetėrimit evropiano perėndimor, pėrvetėsimit dhe pėrhapjes sė tė
cilave, si dihet, ai u kushtoi gjithė jetėn. Mbas dy vjet ai la Shkodrėn dhe shkoi pėr tė vijuar studimet nė shkollėn franceze tė Gallatasarait nė
Stamboll, tė cilėn e kreu mė 1890, kur ishte vetėm 15 vjec. Nė kėtė shkollė ai u njoh me djaloshin tiranas Murat Bej Toptani, me tė cilin e lidhėn
bindjet atdhetare e toleranca fetare. Studimet e plota universitare Faiku i kreu nė Universitetin e Dizhonit tė Francės nė vitet 1890-95 dhe ato
pasuniversitare nė Paris nė vitet 1895-97, mė tej ai studjoi dhe nė Universitetin Harvard tė Bostonit nė vitet 1909-1912, vitet e para tė emigrimit tė
tij nė SHBA. Gjatė gjithė jetės shkollore Faik Konica ka dalė me rezultate tė shkėlqyera, duke dėshmuar pėr zgjuarsinė dhe aftėsitė e tij tė
vacanta.
Zgjuarsia e tij e vecantė u shfaq jo vetėm nė rezultatet e larta shkollore, por dhe nė shkrimet e tij publicistike, letrare e shkencore, si dhe nė
rastin e pagėzimit me vullnetin e tij tė lirė si i krishter katolik, nė moshėn njėzet vjecare. Njė veprim tė tillė nuk e kishte menduar asnjė shqiptar
tjetėr para tij. Pagėzimin e Faik Konicės me emrin Domenik e dėshmojnė dhe disa letra tė viteve 1895-97 dėrguar shqiptarėve tė Bukureshtit, ku ai ka
firmosur me emrin e ri Faik Domenik Konica. Kėto letra ruhen edhe sot nė dosjen e tij nė Arkivin Qendror tė Shtetit shqiptar.
Shtysat kryesore qė e nxitėn kėtė djalosh, pinjoll tė njė familjeje tė shquar myslimane, tė konvertohej nė i krishter, mendojmė se duhen kėrkuar nė
formimin e tij kulturor e shkencor, nė pėrkushtimin atdhetar dhe nė intuitėn e tij. Pikėrisht formimi i tij i gjerė nė kulturėn romane evropiane,
njohja e sė kaluarės sė popullit tė tij dhe pėrkushtimi ndaj cėshtjes kombėtare shqiptare, duhet tė kenė qenė shkaqet dhe shtysat kryesore qė e nxitėn
djaloshin Faik Konica tė mendonte se hapi i parė pėr ta shkėputur popullin shqiptar nga zgjedha e gjatė osmane ishte evoluimi i mendėsisė fetare,
shkėputja prej mendėsisė myslimane pėrmes konvertimit nė fenė e tė parėve, nė fenė e krishtere, nė fenė e pėrbashkėt tė shqiptarėve tė kohės sė para
pushtimit osman.
Duket qartė se Faik Konica mendonte se shteti i pavarur shqiptar duhej tė ishte i njėjtė pėr nga pėrkatėsia fetare, me shtetin e Gjergj Kastriotit
Skėnderbeut kur luftohej pushtuesi osman. Ky mendim i tij tregon se ai e lidhte procesin e clirimit kombėtar nga zgjedha osmane edhe me kthimin nė
origjinėn e besimit fetar. Kėtu ai shihte njė nga faktorėt kryesorė tė unitetit kombėtar tė shqiptarėve. Ndasia fetare e popullit shqiptar nė tė
krishterė e myslimanė, e krijuar gjatė pushtimit osman, sipas tij, nuk i shėrbente unitetit, por pėrcarjes kombėtare, pra vonimit tė proceseve
clirimtare. Nuk ka dyshim se njė mendim i tillė, ishte njė mendim pozitiv, por i parealizueshėm. Pamundėsinė e realizimit tė kėtij mendimi e tregoi
dėshtimi i pėrpjekjeve tė kėtij rilindasi pėr ta kthyer pagėzimin e vet nė njė lėvizje tė mbarė intelektualėve shqiptarė myslimanė
Mbas pagėzimit, Faiku i propozoi mikut tė tij tė ngushtė, Murat Bej Toptanit, tė pagėzohej dhe ai dhe tė dy sė bashku tė nxisnin miq e shokė tė tjerė
pėr tu pagėzuar dhe ata. Mirėpo Murati iu pėrgjigj se kėtė hap ai nuk mund ta bėnte, mbasi tė parėt qė do ta sikterisnin (dėbonin) nga shtėpia do tė
ishin vėllezėrit Frashėri, tek tė cilėt ishte dhėndėr. Murati, pra i dha tė kuptonte Faikut se pagėzimi nė tė krishterė i shqiptarėve myslimanė qė
jetonin brenda Perandorisė Osmane, ishte njė veprim qė nuk mund tė kryhej, prandaj ai nuk nguli mė kėmbė pėr kėtė problem
Djaloshi tiranas pati tė drejtė, atmosfera shoqėrore dhe ajo fetare nė trojet shqiptare tė perandorisė nuk mund tė lejonte njė kapėrcim kaq tė madh nė
ndėrgjegjen e shqiptarėve myslimanė, tė cilėt kishin disa breza qė ishin familjarizuar me besimin e ri mysliman.
Ndėr kohė duhet tė shtojmė se mendimi i Faik Konicės, pėr ti pagėzuar shqiptarėt myslimanė nė tė krishterė, me qėllim qė tė forcohej uniteti kombėtar
i popullit shqiptar dhe tė ndihmohej procesi i evropianizimit tė mendėsisė sė tij, ndonėse ishte vėrtet mendim i parakohshėm, ai ishte njė nga ato
mendime, tė cilat i paraprijnė kohėve dhe hapin epoka tė reja. Kėshtu, po tė shohim ecurinė e mendėsisė fetare tė shqiptarėve nga viti 1895, viti i
pagėzimit tė Faik Konicės, deri mė sot, do tė vemė re se koha ka punuar pėr pėrqafimin e mendėsisė sė krishtere dhe lėnien mėnjanė ose braktisjen e
mendėsisė myslimane.
Le tė pėrmendim disa fakte, pa dashur tė nxejmė a fyejmė ndonjė besimtar mysliman, sepse pėr ne besimtarėt e mirė mysliman ashtu si dhe besimtarėt e
mirė tė krishterė, janė njėsoj tė vlefshėm pėr shoqėrinė shqiptare dhe atė botėrore. Madje ne mendojmė se, po aq tė vlefshėm mund tė jenė dhe jo
besimtarėt, pra ateistėt, kur ateizmi i tyre buron nga bindjet e tyre tė sinqerta dhe prapa ateizmit tė tyre nuk fshehin mendime djallėzore e interesa
tė ulta:
1. Qė nė dhjetėvjecarėt e parė tė shtetit tė pavarur shqiptar, nė familjet myslimane atdhetare, filluan tė emėroheshin fėmijėt jo me emra tė
mirėfilltė myslimanė si Muhamned, Myftar, Mahmud, Mehmet, etj, por me emra malesh a lumenjsh (Tomori, Korrabi, Drini, Vjosa, Valbona, Shkumbini, etj);
me emra lulesh a stinėsh (Lule, Vera, Manushaqe, etj); me emra kafshėsh a shpendėsh (Luan, Dash, Skifter, Petrit, etj), si dhe me emra tė tjerė qė nuk
kanė lidhje me Kuranin e besimin mysliman si Drita, Shpresa, etj.
2. Ahmet Zogu mbas marrjes sė pushtetit nė vitin 1925, aprovoi si kalendar zyrtar tė shtetit shqiptar kalendarin evropian dhe jo atė mysliman; vendosi
heqjen e ferexhesė, etj, masa kėto qė tregonin synimet e tij properėndimore dhe jo promyslimane aziatike. Kur u shpall mbret ai u martua me njė bijė
tė krishtere hungareze tė njė familjeje kontėsh dhe jo me ndonjė bijė tė mbretėrve a sheikėve tė pasur tė botės myslimane. Bijtė e tij i pagėzoi me
emra tė krishterė. Kurse bijtė e bijve tė Mbretit Zog jetojnė si tė krishterė e jo si myslimanė.
3. Propaganda komuniste antifetare si dhe procesi i dhunshėm i luftės kundėr besimeve fetare gjatė regjimit komunist, ndikoi pėr dobėsimin e besimit
fetar tek shqiptarėt, por ky proces shkatėrrimtar solli dėme mė tė mėdha tek besimtarėt myslimanė, mbasi besimi i tyre ishte njė besim mė i ri e i
kishte rrėnjėt mė tė dobta. Populli shqiptar nė trojet e veta kishte gati njėzet shekuj qė kishte pėrqafuar fenė e krishtere prej misionarėsh tė
mėdhenj si shėn Pali, shėn Timoteu, shėn Asti, shėn Kostandini i Madh, shėn Jeronimi, etj. Nga radhėt e besimtarėve tė krishterė kishin dalė gjatė
shekujve shumė bij tė shquar, klerikė ose jo, si dhe shkrimtarė e martirė qė kishin dhėnė jetėn pėr lirinė e atdheut. Kurse pjesa myslimane e popullit
shqiptar kishte vetėm dy a tre shekuj qė ishte konvertuar dhe kėtė konvertim e kishte bėrė nė shumicėn e rasteve nga halli ose nėn dhunė. Prej pjesės
myslimane tė popullit shqiptar bijtė e shquar dhe martirėt e lirisė ishin mė tė pakėt, madje shumė komunistė e sigurimsa katilė, qė po e mundonin
popullin cnjerėzisht, ishin pikėrisht nga radhėt e familjeve myslimane
4. Mbas vitit 1992, shkėrmoqja e komunizmit nė Shqipėri u shoqėrua me procesin e kthimit tek besimi fetar. Nė kėtė proces u vu re se pati pagėzime tė
shumė shqiptarėve ish myslimanė nė tė krishterė, por asnjė shqiptar ish i krishter nuk u konvertua nė mysliman dhe nuk shkoi tė frekuentonte ndonjė
xhami a teqe.
5. Shkrimtari i talentuar shqiptar Ismail Kadare, edhe pse ishte ateist pėr nga bindjet fetare, u bėri thirrje shqiptarėve nė vitin 1995, pikėrisht qė
nga Franca, prej ku u kishte bėrė tė njėjtėn thirrje njė qind vjet mė parė Faik Konica, qė tė ktheheshin nė fenė e tė parėve duke u pagėzuar si tė
krishterė katolikė.
6. Sot, mjaft tė rinj e tė reja, qė shkojnė pėr tė punuar a studiuar nė vendet e krishtera tė Evropės ose Amerikės, po pėlqejnė tė pagėzohen si tė
krishterė, tė detyruar nga rrethanat konkrete ose dhe nga bindjet e tyre fetare qė po pėrvehtėsojnė aty. Ky fenomen po shtrihet sidomos tek fėmijėt qė
lindin nė Greqi, Itali, Gjermani, SHBA, Kanada, etj. Mesa duket, prindėrit dėshirojnė qė fėmijėt e tyre nė kėto vende tė mos jenė tė mangėt pėr nga
formimi kulturor e fetar nė krahasim me fėmijėt vendas. Nė kėto vende flitet e propagandohet jeta e Jezu Krishtit dhe Krishtėrimi e jo jeta e
Muhametit dhe Myslimanizmi, festohen Krishtlindjet e Pashkėt e jo Bajrami, askush nuk bėhet synet, etj. Duket se fėmijėt e shqiptarėve nė kėto vende
nuk duan tė kenė njė edukatė fetare tė ndryshme nga fėmijėt e vendit ku ata do tė jetojnė gjithė jetėn.
Shkurt mund tė themi se shumica e popullit shqiptar gjatė kohės sė sundimit osman, e ndikuar prej mendėsisė sunduese myslimane, u detyrua tė ndėrronte
besimin nga i krishter nė mysliman. Nė atė kohė nuk mund tė mburreshe se ishe i krishter, por se ishe mysliman, se ishe i njė feje me sunduesin.
Ndėrsa gjatė viteve tė shtetit shqiptar tė pavarur, e sidomos sot, kur synimi kryesor mbetet bashkimi me shtetet evropiane, ku sundon besimi i
krishter, dashur padashur, shqiptarėt po vijojnė procesin e rikrishterizimit tė tyre, atė proces qė e hapi 115 vjet mė parė djaloshi njėzet vjecar
Faik Konica.
Sot, midis shqiptarėve, nuk pėrbėn mburrje tė qenėt mysliman. Edhe ky fakt ndikon nė largimin nga ai besim, tė cilin tė parėt e tyre e pėrqafuan nėn
ndikimin e rrethanave qė patėn krijuar pushtuesit osmanė.
http://kosova.albemigrant.com/?p=17855#more-17855
Mėsimi themelor qė del nga ky vėshtrim i shkurtėr mbi ecurinė e besimit fetar tė shqiptarėve, mendojmė se ėshtė ky: shqiptarėt, ashtu si dhe qytetarėt
e tjerė tė botės, mund ta ndėrrojnė besimin fetar sipas rrethanave nė tė cilat jetojnė, pa u bėrė armiq me bashkėkombasit e vet; por ata nuk mund tė
ndėrrojė pėrkatėsinė kombėtare, mbasi po ta ndėrrojnė kėtė pėrkatėsi, bėhen armiq tė bashkėkombasve tė tyre.
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
alban
Anetar i besuar
Postime: 599
Regjisturar me: 16-11-2009
Antar offline
|
|
Cfare propaganda te turpshme dhe percarese duke e keqperdorur emrin e shkrimtarit Faik Konica!!!!
|
|
|
mamuti
Anetar i besuar
Postime: 542
Regjisturar me: 6-9-2009
Antar offline
|
|
Keta islamista te terbuar,ne munges te fakteve llaperdasin si ai i kohes se fus babes!!!
Nje anegdot ne lidhje me keta Muratat qe s'din as gje tjeter vetem te thon seshte ashtu si thu ti,hmmm.
Ne nje komune ishte mbledh kuvendi komunal,po antaret e komunes e marin budallen e fshatit MURATIN,te cilit i japin instrukcijone dhe
i thon se qfar do qe te fol kryetari i komunes ti i thu,s'eshte ashtu si thua ti.
Dhe MURATI me instukcijonet qe i mori nga fshataret, i thot kryetarit te asaj komune pas gjdo propozimi apo fjalimi,dhe pas gjdo
FAKTI,seshte ashti si thue TI!!
Dhe kryetari e vendosi qe ta pyt MURATIN,po si eshte si thu ti qe duhet te jete???
Po MURATI MURAT,i thot kryetarit,SE DI SE QYSH ESHTE,PO S'ESHTE SI THUA TI!!!!!
Dhe un i kisha pyt keto nipat e Sulltanit,Muratat pra.
Si eshte, nese seshte keshtu si thon historianet??!!
Porsi kanga e zogut t’verės,
qi vallzon n’blerim tė prillit;
porsi i ambli fllad i erės,
qi lmon gjit e drandofillit;
porsi vala e bregut t’detit,
porsi gjįma e rrfčs zhgjetare,
porsi ushtima e nji tėrmetit,
ngjashtu į’ gjuha e jonė shqyptare.
|
|
|
Sulejman Bej
Anetar i nderuar
Postime: 1104
Regjisturar me: 21-6-2010
Antar offline
|
|
Faik Konica ka qene musliman shqiptar dhe nuk i takon as mamutave e askujt me shpif per te.Mos te na tregojn perralla te priftave ketu sepse ato me
askush nuk i beson.
|
|
|
|
![[*]](images/davis/default_icon.gif){kind=icon}
